Bölüm 1: Bağlantı hızı;
Sunucu meşguliyeti ve Sayfanın veri büyüklüğüne bağlı olarak değişir.
Bağlantı hızı ve sunucu meşguliyeti web tasarımcısının dışında gelişen
faktörlerdir. Ancak barındırma (hosting) hizmeti alınan sunucunun iyi seçilmesi
en azından ziyaretçinin kullandığı Internet Servis Sağlayıcı (ISS) hızlı ve
yüksek kapasiteli servis sağlıyorsa bu hıza bizim sunucumuzun da ayak uydurması
ile sorunun sadece Çevirmeli Ağ Bağlantı Hızı yani kaba bir deyişle telefon
hatlarındaki veri transfer hızına indirgenmesini sağlamış oluruz. Ama web
tasarımcısı kötü bağlantı kullanan ziyaretçilerin olduğunu unutmadan mümkün
olduğunca hızlı görüntülenen sayfalar tasarlamalıdır. Sayfanın veri büyüklüğü
düşük tutulmalıdır. Veri büyüklüğünü etkileyen en önemli faktör fotoğraflar ve
animasyonlardır. Oysa ki bunlar bir web sitesinin vazgeçilmez unsurlarıdır. Bu
nedenle web tasarımcısı sayfada kullanılan fotoğrafları görüntü kalitesini
bilinçli olarak belli oranda düşürür. En yaygın olarak kullanılan JPG ve GIF
formatlarındaki fotoğraflar farklı avantajlara sahiptir. Web tasarımcısı buradan
hareketle uygun formatı seçer. Örneğin jpg resimleri büyük ver çok renkli
fotoğraflarda çok iyi sonuç verir, ama bilgisayar ile hazırlanmış az renkli web
art veya clipart türündeki resimlerde başarısızdır. Gif ise tam tersini sağlar,
çünkü daha az renk kullanır.
Bunun yanında tekrarlanan öğeler kullanarak ziyaretçinin bilgisayarının geçici
hafızası sayesinde hızlı yüklenmesi sağlanır. Bir kere yüklenen resim veya öğe
ikinci sayfada da yer alıyorsa tarayıcı bunu yüklemekte hiç zorlanmaz.
Yazılar için foto editörleri yerine yazı editörleri tercih edilir. İyi bir akış
şeması kurularak site hızlandırılır. Ancak yazı editörlerinden çıkan yazılar
ziyaretçinin tarayıcısında yorumlanır ve eğer kullanılan yazı tipi kullanıcının
bilgisayarında yok ise ikinci yazı tipi (eğer tasarımcı belirtmişse) yoksa
tarayıcının belirlediği yazı tipi kullanılır ki bu tasarımcıyı rahatsız eder.
Oysa ki foto formatında gönderilen bir yazı -örneğin başlık- kullanıcının bu
yazı tipine sahip olmasına gerek duymadan olduğu gibi görüntülenir.
Çok benzer bir özellikte sayfaların nerede yorumlandığının belirlenmesidir.
Yakın zamana kadar yaygın olmayan sunucu üzerinde dosya saklama günümüzde
yaygınlaşmaktadır. Bunun anlamı şudur. Tarayıcınız görüntülemek istediğiniz
sayfayı web sitesinin bulunduğu sunucudan yorumlanmış olarak alır. Özellikle
veri ağırlıklı sayfalarda bu çok işe yarar. Sayfanın şablonu bellidir, ama
içeriği değil. Tabii burada da sunucunun beklenmesi vb. sebeplerle sorun
yaşanabilir.
Tüm bunlar web tasarımcısının dikkat ettiği veya etmesi gereken konulardır. İşin
özü pek çok tasarımcı sayfaların görüntülenme hızını bazı araçlarla kontrol
eder. Kabul edilen değer genelde 30 saniyedir. Bundan daha geç görüntülenen
sayfalar yavaş sayfa olarak kabul edilir. Ancak neye göre 30 saniye? Çoğu
tasarımcı bu kontrolü 56K modemlere göre yapar. Eğer daha yavaş bir modeminiz
varsa bunu değiştirmenizi öneririz. Çok zorluk çekebilirsiniz.
Bölüm 2: Özgün Tasarım;
Elbette web sitemizin ziyaretçiler tarafından beğenilmesi hem ilgiyi arttırır
hem de prestijimizi yükseltir. Bu nedenle web tasarımcısı özgün tasarımı ile
siteyi ziyaret edilmeye değer kılar. Ancak özgün tasarım ile aykırı tasarımı
karıştırmak web sitesinin sahibi olan firma açısından mahsurludur. Tasarımcı
gerekli tevazuu göstermeli ve burasının kendisinin değil müşterinin sunuş
platformu olduğunu unutmamalıdır. Ziyaret ettiğiniz sitelerden fikir
sahibisinizdir ki, gençlere yönelik bir mizah sitesi ile bir ticari firmanın
veya gönüllü bir organizasyonun web siteleri önemli farklılıklar arz eder. Bir
web sitesinin özgün olmasını iki unsur sağlayabilir. Birincisi içerik, ikincisi
görsellik. Her ikisinin de özgün olduğu bir web sitesi istenilen sonuçtur.
Kısaca gereksiz tasarım öğeleri veya teknik eylemler kontrol altında tutulmalı
ürün, hizmet veya fikir iyi sunulmalıdır. Satılmak istenilen kazaklardan daha
gösterişli bir raf sistemi uygun olmadığı gibi süper market rafı da uygun
değildir.
Bunun yanında web sitesi sahiplerinin sıkça yaptığı hata tasarımcıdan
rakiplerinin sitelerini taklit etmesini istemeleridir. Bildiğiniz gibi
ziyaretçiler tarayıcılarında favori sitelerin kısa yollarını tutarlar. Bunlar
nasıl sitelerdir? Ziyaretçinin sık ihtiyaç duyduğu bilgiyi veren siteler veya
eğlendiren siteler. Sitenizin içeriği ile ve tasarımı ile taklit olduğu çok
kolay fark edilir ve bu sitenizi ve hatta firmanızı antipatik yapar. Üstelik siz
başkalarından alabiliyorsanız, onlarda sizden alır. Kısaca rakip siteleri takip
etmek daima gereklidir. Hatta tekniği iyi siteleri görmek de iyi bir deneyim
olabilir. Ama web kullanıcısının eli o kadar uzundur ki, kısa sürede kimin
taklit kimin asıl olduğunu fark eder ve sitenizin değeri düşer.
Ayrıca başka web sitelerini taklit etmenin bir başka mahsuru da vardır. Teknik
olarak web sitenizi taklit ettiğiniz web sitesi ile eşitlersiniz. Oysa ki belki
(hatta çoğu durumda) sizin web siteniz hazırlanırken pek çok yeni teknik
yayılmaya başlamış olabilir.
Bölüm 3: Etkileşimli (Interaktif);
Web siteleri uygun teknikler kullanıldığında interaktif yani etkileşimli
olabilirler. Kabaca şöyle diyebiliriz; ziyaretçinin bazı taleplerini
karşılayabiliriler. Böylelikle ziyaretçi herkes için sunulan bilgi yerine kendi
ihtiyacına yönelik bilgiyi seçebilir. Bunun için barındırma (hosting)
sunucusunda veri tabanları ve bunlardan bilgiyi isteyen request nesneleri
kullanılır. Örneğin bir kuaför web sitesinden randevu verebilmelidir. Yada su
siparişi alınabilmeli. Bir otomobil firması da web sitesinden randevu
verebildiği gibi, müşterileri araçlarının durumunu ve yapılan işleri de web
sitesinden izleyebilmeliler. Web sitenizde ne kadar çok iş sürecini
otomatikleştirebilirseniz firmanızın verimliliği de o denli artacaktır. Eğer web
sitenizi şirketinizdeki satış elemanlarından biri olarak düşünürsek ziyaretçiye
ne tür hizmetler vermesi gerektiğini de bulmuş oluruz. Bunu mümkün kılacak
teknik altyapıyı sağlamak da web tasarımcısına düşer. Hiç bir iş yapılmayan
sadece gezilen web siteleri artık popüler değil. Çünkü bilgisayar kullanıcısı ne
kadar iyiyse o kadar çok işi bilgisayarda yapmak istiyor ve haklı da.
Ziyaretçilere gelişmeleri, yenlilikler haber vermek, taleplerini iletmeleri için
gerekli kanalları sağlamalıyız.
Bölüm 4: Zengin İçerik;
Bir çok web sitesinde ziyaretçiler telefon numarasını alarak firmayı arama
ihtiyacı hissederler. Ya da daha kötüsü tatmin olmadıkları için çıkıp giderler.
Oysa ki Internet 'in sağladıkları içinde en önemli şey firmaların pazarlama ve
satış giderlerinin azaltılmasıdır. Bu mecrada gazete veya dergi reklamından daha
fazlası amaçlanır. İyi bir web sitesi ziyaretçinin siteden istediği bilgiyi
aldığı, firma ile elektronik ortamda iletişimi sürdürdüğü ve hatta satın almayı
gerçekleştirdiği sitedir. Bazı ürünlerin sitede yer almaması, ya da fiyat
hakkında bilgi bulunmaması, ya da karar vermede etkili teknik veya moral
değerlerin bulunmaması sıkça yapılan hatalardır. Perde satıcısı bir firmanın web
sitesini ziyaret ettiğinizi düşünün. İyi fotoğraflanmış hafif uçuşan bir perde
ve firma bilgileri vb. bu sitede sunulmaktadır. Ama ziyaretçinin bilmek istediği
120cm x 210cm büyüklüğündeki penceresine uygun perdenin hangisi olduğu, bunun
fiyatı, ne kadar zamanda temin edebileceği, hangi modellerden seçim
yapabileceği, neden bu firmayı tercih etmesinin uygun olacağıdır. Hatta belki
daha fazlası ,mesela ütü gerektirip gerektirmediği, veya ne kadar dayanıklı
olduğu vb.Kısaca anlatmak istediğimiz, web siteleri reklam sayfaları değildir.
İlgiyi uyandırıp müşteriyi firmaya yönlendirmek yerine satış kapatmayı
hedeflemelidir.
Bölüm 5: Bulunabilirlik;
Unutulmamalıdır ki, bir web sitesini arama motoru veya çeşitli linkler sayesinde
ziyaret eden kişinin bu siteyi tekrar bulması çok zordur. Oysa ki, satış yapmak
için gerekli olan şey müşterinin satın almaya hazır olduğu anda karşısında
olmaktır. İşte bu nedenle web siteleri ziyaretçilerine ücretsiz üyelik gibi
sistemlerle düzenli bilgi akışı ve yeniliklerden haberdar edilme imkanı
sunmalıdır. Bültenler, kampanya veya promosyon duyuruları düzenli olarak
ziyaretçiye e-posta yolu ile iletilir. Ziyaretçinin sitenizde talepte bulunması
halinde gereken ilgiyi göstermek gerektiğini görmüştük. Peki ama bu ilişki tek
yönlü mü olmalı. Tabii ki değil, zaten amaçta bu değil. Web sitenizde
ziyaretçilerden olabildiğince haberdar olmalısınız. Ve onlara sitenizdeki
gelişmeler veya yenlikler hakkında bilgi vererek tekrar ziyaret etmelerini
sağlamalısınız. Takip mesajları ve sistemleri (follow up) geliştirmelisiniz.
Bunun yapılması için barındırma (hosting) sunucusunda bir veri tabanı
oluşturulur ve web programlaması ile ziyaretçi bilgileri daha sonra dağıtım
listesi olarak kullanılmak üzere saklanır. Burada önemli olan üyeliğini talep
ettiğiniz ziyaretçiye herhangi bir yükümlülük getirmemeniz ve vermekte sakınca
görebileceği bilgileri istememenizdir. Ve tabii göndereceğiniz bülten veya
duyuruların ziyaretçi tarafından alınmaya değer olması da en az bunlar kadar
önemli. Mesela sadece üyelere sunulan özel indirimler veya fırsatlar
kullanılabilir. Sık boğaz etmek asla çözüm değildir. Ama oturup geri gelmelerini
beklemek de kibarlık değil hizmet eksikliğidir.
Bölüm 6: Güncel Olması;
Bir ziyaretçi aynı siteyi tekrar ziyaret ettiğinde farklı bir şey bulamıyorsa bu
caydırıcıdır. Dolayısı ile iyi bir web sitesi gelişmeleri süratle yansıtmalıdır.
Bazı sitelerde süresi geçmiş fiyatlar, kampanyalar vb. yer almaktadır. Bunlar
kritik hatalardır. Web sitelerinin en önemli avantajı dinamik olmalarıdır.
Güncel olmayan bilgi değerli değildir, ve firmanın bir çok sorun yaşamasına
sebep olabilir. Ziyaretçileri kızdırabilir. Bu gün Internet' te süreli sayfalar
dahi kullanılabilmektedir. Örneğin kampanya süresine ayarlanmış kampanya
bittiğinde otomatik olarak genel maksatlı sayfa ile değişebilen sayfalar vb...
Hatta yoğun bilgi içeren sitelerde sayfalar veritabanlarında saklanmakta ve
ziyaretçi ihtiyacı olan sayfayı çağırmaktadır. Bu yöntemin sebebi
veritabanlarının güncellenebilme kolaylığıdır.
Güncelleme tarihlerinin sitelerde yer alması ve hatta düzenli güncelleme
periyotlarının olması da yöntemlerden bazılarıdır. Bazı durumlarda bunun
açıklamak çok etkili olur. Örneğin sitemiz 15günde bir güncellenmektedir. Ya da
güncellemeye 2 gün kaldı gibi.
İyi web siteleri yaklaşık 6 ayda bir tasarımlarını da değiştirirler. Web de
durmak yoktur.
Güncel olmayan bilgi değerli değildir.